T1 – Oplossingen


Dit is een conceptversie van het Kompas. Deze was beschikbaar voor feedback van 11 september 2025 tot 1 november 2025. We zijn momenteel bezig met het voorbereiden van de definitieve versie.

Leidinggevende zijn nodig om resultaten te behalen, en dat doen ze via oplossingen. Daarom staat de categorie oplossingen centraal in het gedragsmodel van het Kompas.

Wat is een oplossing?

In dit Komas wordt het woord “oplossing” in een brede zin gebruikt, met verschillende betekenissen, zoals:

Er is een hiërarchie van oplossingen: er zijn grote oplossingen, zoals projecten en programma’s, die kleinere oplossingen bevatten, zoals kleine innovaties.

Wie ontwerpt oplossingen?

Soms is de leider zelf degene die een oplossing ontwerpt (bijvoorbeeld hoe een conflict op te lossen), maar meestal motiveert de leider anderen om zulke oplossingen te ontwerpen.

Ongeacht wie de oplossingen ontwerpt, moet de leidinggevende bepaalde gedragingen vertonen om het juiste ontwerp van oplossingen te ondersteunen. Dit zijn de gedragingen die in deze categorie worden beschreven.

Beslissingen

Elke oplossing of actie vertegenwoordigt een reeks beslissingen. Daarom bevat de categorie oplossingen veel gedragingen die te maken hebben met besluitvorming. De categorie heet echter “oplossingen” en niet “beslissingen”, omdat beslissingen ondersteunend zijn, terwijl oplossingen zijn wat we daadwerkelijk nodig hebben.

Bij beslissingen geldt: het niet expliciet nemen van een beslissing wanneer dat nodig is, is ook een beslissing — een impliciete beslissing.

Aanpassing

Het hebben van goede oplossingen is niet genoeg; we moeten ons ook aanpassen aan veranderingen in onze omgeving en die oplossingen verbeteren om betere resultaten te behalen. Daarom is aanpassing de buitenste categorie rondom oplossingen.

Gedragingen

De volgende gedragingen zijn wenselijk voor leiders in relatie tot oplossingen:

  1. Je baseert alle beslissingen op hun afstemming met een visie op een wenselijke toekomst.
  2. Je zorgt ervoor dat de voordelen van een actie opwegen tegen de investering die ervoor nodig is.
  3. Je verdeelt grote of complexe onderwerpen in kleinere, beter beheersbare onderdelen.
  4. Je begrijpt de cognitieve biases van jezelf en van de mensen om je heen en beperkt de invloed van deze biases op beslissingen.
  5. Je verbetert beslissingen door relevante en diverse perspectieven mee te nemen.
  6. Je vergroot draagvlak bij invloedrijke mensen door hen te betrekken bij beslissingen.
  7. Je zorgt ervoor dat alle relevante factoren en hun onderlinge verbanden worden meegenomen bij het nemen van een beslissing.
  8. Je besteedt voldoende tijd aan het begrijpen en verkennen van het onderwerp voordat een beslissing wordt genomen.
  9. Je beperkt oplossingen niet tot populaire of voorspelbare opties, maar overweegt ook originele oplossingen te ontwerpen.
  10. Je kiest de meer duurzame en hoogwaardige oplossingen uit de opties die vergelijkbaar verdedigbaar zijn.
  11. Je zorgt ervoor dat de uitvoering van de oplossing niet gehaast wordt, maar dat er vooraf voldoende tijd wordt besteed aan de planning.
  12. Je zorgt ervoor dat oplossingen binnen jouw gebied compatibel zijn met de oplossingen die anderen in gerelateerde gebieden creëren.
  13. Je zorgt ervoor dat relevante mensen een betrouwbaar beeld hebben van wat nodig is om de oplossing uit te voeren (tijd, kosten, enz.).
  14. Je handelt niet te conservatief uit angst voor falen, maar neemt wel afgewogen en redelijke risico’s.