Introduzzjoni


Dan huwa abbozz tal-manwal għal reviżjoni pubblika. Jekk għandek xi kummenti, jekk jogħġbok ibgħathom lil info@omimo.org. Erġa' żur din il-paġna għall-verżjoni finali.

Din il-Boxxla tal-Imġieba tal-Mexxej, jew fil-qosor il-Boxxla, hija mudell strutturat ta’ mġieba osservabbli li tagħmel lill-biċċa l-kbira tal-mexxejja aktar effettivi fil-biċċa l-kbira tal-ħin.

Il-Boxxla tista’ tkun utli għal ħafna nies, iżda hija mfassla primarjament għall-mexxejja fl-ekosistema tal-proġett. Dawn iż-żewġ termini ewlenin huma definiti kif ġej f’OMIMO.

Definizzjoni tal-ekosistema tal-proġett

F’OMIMO, il-frażi “ekosistema tal-proġett” tirreferi għall-ħames livelli ta’ ġestjoni li huma direttament relatati mal-proġetti u jgħinu biex nifhmuhom:

Skont l-organizzazzjoni, tipi oħra ta’ ġestjoni barra l-ekosistema tal-proġett, bħall-ġestjoni tal-operat, jista’ jkollhom ukoll impatti sinifikanti fuq ir-riżultati tal-proġetti.

Definizzjoni ta’ mexxej

Mexxej huwa kull min b’mod attiv u ripetut iġiegħel grupp ta’ nies jaġixxu b’mod li jippermetti jew itejjeb il-kisba tar-riżultati mistennija.

Il-maniġers tal-portafoll, l-isponsors tal-programmi, il-maniġers tal-programmi, l-isponsors tal-proġetti, il-maniġers tal-proġetti u l-maniġers tat-timijiet huma eżempji ta’ mexxejja fl-ekosistema tal-proġett. Madankollu, f’din l-ekosistema hemm ukoll xi mexxejja li mhumiex maniġers.

Mexxej kontra maniġer

Maniġer huwa mexxej li uffiċjalment għandu t-tmexxija f’idejh.

Il-maniġers kollha huma mexxejja, iżda mhux il-mexxejja kollha huma maniġers. Membru normali tat-tim li ma jkollux it-tmexxija f’idejh bħala maniġer jew mexxej tat-tim, iżda b’mod attiv u ripetut jiggwida lill-membri l-oħra tat-tim lejn it-triq it-tajba, huwa mexxej. L-organizzazzjonijiet għandhom jiskopru mexxejja bħal dawn u jikkunsidraw li jagħmluhom maniġers biex ikunu jistgħu jsiru aktar effettivi.

Mexxej li jsir maniġer jikseb setgħa organizzattiva: sors addizzjonali ta’ setgħa li jista’ juża biex jikseb ir-riżultati. Filwaqt li dan normalment jagħmel lill-mexxej aktar effettiv, il-livell ta’ fiduċja li n-nies għandhom fil-mexxej jista’ jiżdied jew jonqos meta dan isir maniġer, skont l-attitudni tan-nies lejn l-organizzazzjoni. Għal din ir-raġuni, f’każijiet rari, l-organizzazzjoni tista’ ssibha aktar effettiv li ma tagħmilx lill-mexxej maniġer, iżda li tappoġġjah b’modi oħra.

Minimaliżmu

Il-Boxxla ma tagħtikx kull imġieba potenzjalment effettiva: hija mudell minimalista li jevita t-tagħbija żejda billi jiffoka fuq l-aktar imġieba essenzjali. Din hija l-imġieba li għandha l-akbar effett u li hija meħtieġa għall-biċċa l-kbira tal-mexxejja fil-biċċa l-kbira tal-ħin.

Lista tal-imġieba kollha potenzjalment effettiva tkun ħafna drabi akbar minn din il-Boxxla.

L-ambitu tal-impatt

L-imġieba deskritta fil-Boxxla għandha impatt f’erba’ oqsma:

Il-mexxejja għandhom joqogħdu attenti li ma jissottovalutaw l-ebda wieħed minn dawn l-erba’ oqsma, u jibbilanċjawhom bir-reqqa meta jkun meħtieġ.

Kif l-imġieba ssir possibbli u tinżamm

L-imġieba teħtieġ diversi fatturi li jagħmluha possibbli u jżommuha, bħall-ħiliet, id-drawwiet, il-kunfidenza, ir-riżorsi u l-perseveranza. Il-formula t-tajba biex kull imġieba ssir possibbli u tinżamm tista’ tvarja ħafna minn persuna għal oħra. Għalhekk huwa importanti li l-individwi jagħtu kas u jieħdu r-responsabbiltà li jiskopru x’jaħdem għalihom, mingħajr ma jistennew li riżorsa jew persuna esterna tagħtihom riċetta dettaljata u lesta.

Il-mudell tal-imġieba

Il-Boxxla hija aktar mis-somma tal-imġieba tagħha. Dak li hemm żejjed huwa l-“mudell tal-imġieba” li jistruttura l-imġieba, kif muri fid-dijagramma.

Il-mudell jibda bil-kategorija tas-soluzzjonijiet fin-nofs, għax ir-raġuni ewlenija għaliex ikollna l-mexxejja hija biex jinkisbu r-riżultati, u s-soluzzjonijiet huma l-mod kif niksbuhom.

Kull soluzzjoni taħdem f’kuntest, u dak il-kuntest jinbidel il-ħin kollu. Xi wħud minn dawn il-bidliet jagħmlu s-soluzzjoni inqas effettiva jew saħansitra irrilevanti. B’riżultat ta’ dan, tkun kemm tkun iddisinjata tajjeb is-soluzzjoni, irridu nadattawha l-ħin kollu għall-ambjent tagħha. Huwa għalhekk li l-kategorija tal-adattament hija t-tieni ċirku fid-dijagramma, madwar is-soluzzjonijiet.

Iċ-ċirku li jmiss fid-dijagramma huwa maqsum fi tliet kategoriji: ġestjoni ta’ riskji, reżiljenza u effiċjenza. Dawn il-kategoriji jgħinuna nkunu aktar suċċess bis-soluzzjonijiet adattati tagħna. Aħseb fis-soluzzjoni adattata bħala d-direzzjoni, u fl-“effiċjenza” bħala l-veloċità tagħna f’dik id-direzzjoni. Fi triqitna jista’ jkun hemm diversi diffikultajiet, u nippruvaw nevitawhom permezz tal-imġieba tal-ġestjoni ta’ riskji. Fl-aħħar nett, inkunu kemm inkunu tajbin fil-ġestjoni tar-riskji, dejjem se niltaqgħu ma’ xi problemi, u meta jiġri dan, għandna nkunu reżiljenti biżżejjed biex negħlbuhom u nibqgħu mexjin.

Iċ-ċirku li jmiss huwa l-kategorija tan-nies, għax neħtieġu aktar saħħa biex niddisinjaw u nadattaw is-soluzzjonijiet, biex nipproteġuhom, biex insiru aktar reżiljenti, u biex nimxu aktar malajr.

Li jkollok in-nies jagħmilha possibbli jew eħfef li jinkisbu r-riżultati, iżda jagħmilha wkoll neċessarja li wieħed jaġixxi b’mod etiku. Huwa għalhekk li ċ-ċirku ta’ barra li jdawwar kollox huwa l-kategorija tal-etika.

Kif tuża l-Boxxla

Din il-Boxxla tista’ tgħin kemm lil dawk li jaspiraw li jkunu mexxejja kif ukoll lil dawk b’esperjenza. Mod wieħed kif tużaha huwa li tgħaddi mill-mudell, tiskopri n-nuqqasijiet, tipprijoritizzahom, u mbagħad tibda ttejjeb dik l-imġieba fik innifsek billi tiżviluppa ħiliet u drawwiet ġodda. L-Awtovalutazzjoni tat-Tmexxija tista’ tgħinek billi tevalwa l-imġieba li tirrapporta int stess u turik kemm int b’saħħtek f’kull waħda mill-kategoriji tal-Boxxla.

Fl-aħħar nett, minbarra l-individwi, dawk li jħarrġu jistgħu wkoll jużaw dan il-mudell fil-korsijiet u l-workshops tagħhom. Tista’ titlob lill-parteċipanti tiegħek jagħmlu l-awtovalutazzjoni, u billi tiċċekkja r-riżultati tagħhom flimkien, tkun taf liema suġġetti jeħtieġu aktar enfasi fil-korsijiet li tagħti dwar l-ekosistema tal-proġett.